(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 101

॥ శ్రీః ॥
1.101. అధ్యాయః 101
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
భరతచరిత్రకథనం॥ 1 ॥ తద్వంశకథనం చ॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
`వైశంపాయన ఉవాచ। 1-101-0x(625)(4463)
దుష్యంతాద్భరతో రాజ్యం యథాన్యాయమవాప సః।'
తస్య తత్ప్రథితం కర్మ ప్రావర్తత మహాత్మనః॥ 1-101-1(4464)
భాస్వరం దివ్యమజితం లోకసంనాదనం మహత్।
స విజిత్య మహీపాలాంశ్చకార వశవర్తినః॥ 1-101-2(4465)
చచార చ సతాం ధర్మం ప్రాప్య చానుత్తమం యశః।
స రాజా చక్రవర్త్యాసీత్సార్వభౌమః ప్రతాపవాన్॥ 1-101-3(4466)
ఈజే చ బహుభిర్యజ్ఞైర్యథా శక్రో మరుత్పతిః।
యాజయామాస తం కణ్వో దక్షవద్భూరిదక్షిణం॥ 1-101-4(4467)
శ్రీమద్గోవితతం నామ వాజిమేధమవాప సః।
యస్మిన్సహస్రం పద్మానాం కణ్వాయ భరతో దదౌ॥ 1-101-5(4468)
సోఽశ్వమేధశతైరీజే యమునామను తీరగః।
త్రిశతైశ్చ సరస్వత్యాం గంగామను చతుఃశతైః॥ 1-101-6(4469)
దౌష్యంతిర్భరతో యజ్ఞైరీజే శాకుంతలో నృపః।
తస్మాద్భరతవంశస్య విప్రతస్థే మహద్యశః॥ 1-101-7(4470)
భరతస్య వరస్త్రీషు పుత్రాః సంజజ్ఞిరే పృథక్।
నాభ్యనందత్తదా రాజా నానురూపా మమేతి తాన్॥ 1-101-8(4471)
తతస్తాన్మాతరః క్రుద్ధాః పుత్రాన్నిన్యుర్యమక్షయం।
తతస్తస్య నరేంద్రస్య వితథం పుత్రజన్మ తత్॥ 1-101-9(4472)
తతో మహద్భిః క్రతుభిరీజానో భరతస్తదా।
లేభే పుత్రం భరద్పాజాద్భుమన్యుం నామ భారత॥ 1-101-10(4473)
తతః పుత్రిణమాత్మానం జ్ఞాత్వా పౌరవనందనః।
భుమన్యుం భరతశ్రేష్ఠ యౌవరాజ్యేఽభ్యషేచయత్॥ 1-101-11(4474)
తతో దివిరథో నామ భుమన్యోరభవత్సుతః।
సుహోత్రశ్చ సుహోతా చ సుహవిః సుయజుస్తథా॥ 1-101-12(4475)
పుష్కరిణ్యామృచీకశ్చ భుమన్యోరభవన్సుతాః।
తేషాం జ్యేష్ఠః సుహోత్రస్తు రాజ్యమాప మహీక్షితాం॥ 1-101-13(4476)
రాజసూయాశ్వమేధాద్యైః సోఽయజద్బహుభిః సవైః।
సుహోత్రః పృథివీం కృత్స్నాం బుభుజే సాగరాంబరాం॥ 1-101-14(4477)
పూర్ణాం హస్తిగవాశ్వైశ్చ బహురత్నసమాకులాం।
మమజ్జేవ మహీ తస్య భూరిభారావపీడితా॥ 1-101-15(4478)
హస్త్యశ్వరథసంపూర్ణా మనుష్యకలిలా భృశం।
సుహోత్రే రాజని తదా ధర్మతః శాసతి ప్రజాః॥ 1-101-16(4479)
చైత్యయూపాంకితా చాసీద్భూమిః శతసహస్రశః।
ప్రవృద్ధజనసస్యా చ సర్వదైవ వ్యరోచత॥ 1-101-17(4480)
ఐక్ష్వాకీ జనయామాస సుహోత్రాత్పృథివీపతేః।
అజమీఢం సుమీఢం చ పురుమీఢం చ భారత॥ 1-101-18(4481)
అజమీఢో వరస్తేషాం తస్మిన్వంశః ప్రతిష్ఠితః।
షట్ పుత్రాన్సోప్యజనయత్తిసృషు స్త్రీషు భారత॥ 1-101-19(4482)
ఋక్షం ధూమిన్యథో నీలీ దుష్యంతపరమేష్ఠఇనౌ।
కేశిన్యజనయజ్జహ్నుం సుతౌ చ జనరూషిణౌ॥ 1-101-20(4483)
విదుః సంవరణం వీరమృక్షాద్రాథంతరీసుతం।
తథేమే సర్వపంచాలా దుష్యంతపరమేష్ఠినోః।
అన్వయాః కుశికా రాజంజన్హోరమితతేజసః॥ 1-101-21(4484)
జనరూషణయోర్జ్యేష్ఠమృక్షమాహుర్జనాధిపం।
ఋక్షాత్సంవరణో జజ్ఞే రాజన్వంశకరస్తవ॥ 1-101-22(4485)
ఆర్క్షే సంవరణే రాజన్ప్రశాసతి వసుంధరాం।
సంక్షయః సుమహానాసీత్ప్రజానామితి నః శ్రుతం॥ 1-101-23(4486)
వ్యశీర్యత తతో రాష్ట్రం క్షయైర్నానావిధైస్తదా।
క్షున్మృత్యుభ్యామనావృష్ట్యా వ్యాధిభిశ్చ సమాహతం॥ 1-101-24(4487)
అభ్యఘ్నన్భారతాంశ్చైవ సపత్నానాం బలాని చ।
చాలయన్వసుధాం చేమాం బలేన చతురంగిణా॥ 1-101-25(4488)
అభ్యయాత్తం చ పాంచల్యో విజిత్య తరసా మహీం।
అక్షౌహిణీభిర్దశభిః స ఏనం సమరేఽజయత్॥ 1-101-26(4489)
తతః సదారః సామాత్యః సపుత్రః ససుహృజ్జనః।
రాజా సంవరణస్తస్మాత్పలాయత మహాభయాత్॥ 1-101-27(4490)
`తే ప్రతీచీం పరాభూతాః ప్రపన్నా భారతా దిశం'।
సింధోర్నదస్య మహతో నికుంజే న్యవసంస్తదా।
నదీవిపయపర్యంతే పర్వతస్య సమీపతః॥ 1-101-28(4491)
తత్రావసన్బహూన్కాలాన్భారతా దుర్గమాశ్రితాః।
తేషాం నివసతాం తత్ర సహస్రం పరివత్సరాన్॥ 1-101-29(4492)
అథాభ్యగచ్ఛద్భరతాన్వసిష్ఠో భగవానృషిః।
తమాగతం ప్రయత్నేన ప్రత్యుద్గంయాభివాద్య చ॥ 1-101-30(4493)
అర్ఘ్యమభ్యాహరంస్తస్మై తే సర్వే భారతాస్తదా।
నివేద్య సర్వమృషయే సత్కారేణ సువర్చసే॥ 1-101-31(4494)
తమాసనే చోపవిష్టం రాజా వవ్రే స్వయం తదా।
పురోహితో భవాన్నోఽస్తు రాజ్యాయ ప్రయతేమహి॥ 1-101-32(4495)
ఓమిత్యేవం వసిష్ఠోఽపి భారతాన్ప్రత్యపద్యత।
అథాభ్యషించత్సాంరాజ్యే సర్వక్షత్రస్య పౌరవం॥ 1-101-33(4496)
విషాణభూతం సర్వస్యాం పృథివ్యామితి నః శ్రుతం।
భరతాధ్యుషితం పూర్వం సోఽధ్యతిష్ఠత్పురోతోతమం॥ 1-101-34(4497)
పునర్బలిభృతశ్చైవ చక్రే సర్వమహీక్షితః।
తతః స పృథివీం ప్రాప్య పునరీజే మహాబలః॥ 1-101-35(4498)
ఆజమీఢో మహాయజ్ఞైర్బహుభిర్భూరిదక్షిణైః।
తతః సంవరణాత్సౌరీ తపతీ సుషువే కురుం॥ 1-101-36(4499)
రాజత్వే తం ప్రజాః సర్వా ధర్మజ్ఞ ఇతి వవ్రిరే।
`మహింనా తస్య కురవో లేభిరే ప్రత్యయం భృశం।'
తస్య నాంనాఽభివిఖ్యాతం పృథివ్యాం కురుజాంగలం॥ 1-101-37(4500)
కురుక్షేత్రం స తపసా పుణ్యం చక్రే మహాతపాః।
అశ్వవంతమభిష్యంతం తథా చైత్రరథం మునిం॥ 1-101-38(4501)
జనమేజయం చ విఖ్యాతం పుత్రాంశ్చాస్యానుశుశ్రుమ।
పంచైతాన్వాహినీ పుత్రాన్వ్యజాయత మనస్వినీ॥ 1-101-39(4502)
అవిక్షితః పరిక్షిత్తు శబలాశ్వస్తు వీర్యవాన్।
ఆదిరాజో విరాజశ్చ శాల్మలిశ్చ మహాబలః॥ 1-101-40(4503)
ఉచ్చైఃశ్రవా భంగకారో జితారిశ్చాష్టమః స్మృతః।
ఏతేషామన్వవాయే తు ఖ్యాతాస్తే కర్మజైర్గుణైః।
జనమేజయాదయః సప్త తథైవాన్యే మహారథాః॥ 1-101-41(4504)
పరీక్షితోఽభవన్పుత్రాః సర్వే ధర్మార్థకోవిదాః।
కక్షసేనోగ్రసేనౌ తు చిత్రసేనశ్చ వీర్యవాన్॥ 1-101-42(4505)
ఇంద్రసేనః సుషేణశ్చ భీమసేనశ్చ నామతః।
జనమేజయస్య తనయా భువి ఖ్యాతా మహాబలాః॥ 1-101-43(4506)
ధృతరాష్ట్రః ప్రథమజః పాండుర్బాహ్లీక ఏవ చ।
నిషధశ్చ మహాతేజాస్తథా జాంబూనదో బలీ॥ 1-101-44(4507)
కుండోదరః పదాతిశ్చ వసాతిశ్చాష్టమః స్మృతః।
సర్వే ధర్మార్థకుశలాః సర్వభూతహితే రతాః॥ 1-101-45(4508)
ధృతరాష్ట్రోఽథ రాజాసీత్తస్య పుత్రోఽథ కుండికః।
హస్తీ వితర్కః క్రాథశ్చ కుండినశ్చాపి పంచమః॥ 1-101-46(4509)
హవిశ్రవాస్తథేంద్రాభో భుమన్యుశ్చాపరాజితః।
ధృతరాష్ట్రసుతానాం తు త్రీనేతాన్ప్రథితాన్భువి॥ 1-101-47(4510)
ప్రతీపం ధర్మనేత్రం చ సునేత్రం చాపి భారత।
ప్రతీపః ప్రథితస్తేషాం బభూవాప్రతిమో భువి॥ 1-101-48(4511)
ప్రతీపస్య త్రయః పుత్రా జజ్ఞిరే భరతర్షభ।
దేవాపిః శంతనుశ్చైవ బాహ్లీకశ్చ మహారథః॥ 1-101-49(4512)
దేవాపిస్తు ప్రవవ్రాజ తేషాం ధర్మహితేప్సయా।
శంతనుశ్చ మహీం లేభే బాహ్లీకశ్చ మహారథః॥ 1-101-50(4513)
భరతస్యాన్వయాస్త్వేతే దేవకల్పా మహారథాః।
బభూవుర్బ్రహ్మకల్పాశ్చ బహవో రాజసత్తమాః॥ 1-101-51(4514)
ఏవంవిధా మహాభాగా దేవరూపాః ప్రహారిణః।
అన్వవాయే మహారాజ ఐలవంశవివర్ధనాః॥ 1-101-52(4515)
`గంగాతీరం సమాగంయ దీక్షితో జనమేజయ।
అశ్వమేధసహస్రాణి వాజపేయశతాని చ॥ 1-101-53(4516)
పునరీజే మహాయజ్ఞైః సమాప్తవరదక్షిణైః।
అగ్నిష్టోమాతిరాత్రాణాముక్థానాం సోమవత్పునః॥ 1-101-54(4517)
వాజపేయేష్టిసత్రాణాం సహస్రైశ్చ సుసంభృతైః।
దృష్ట్వా శాకుంతలో రాజా తర్పయిత్వా ద్విజాంధనైః॥ 1-101-55(4518)
పునః సహస్రం పద్మానాం కణ్వాయ భరతో దదౌ।
జంబూనదస్య శుద్ధస్య కనకస్య మహాయశాః॥ 1-101-56(4519)
యస్య యూపాః శతవ్యామాః పరిణాహేఽథ కాంచనాః।
సహస్రవ్యామముద్వృద్ధాః సేంద్రైర్దేవైః సముచ్ఛ్రితాః॥ 1-101-57(4520)
స్వలంకృతా భ్రాజమానాః సర్వరత్నైర్మనోరమైః।
హిరణ్యం ద్విరదానశ్వాన్మహిషోష్ట్రగజావికం॥ 1-101-58(4521)
దాసీదాసం ధనం ధాన్యం గాః సుశీలాః సవత్సకాః।
భూమిం యూపసహస్రాంకాం కణ్వాయ బహుదక్షిణాం॥ 1-101-59(4522)
బహూనాం బ్రహ్మకల్పానాం ధనం దత్త్వా క్రతూన్బహూన్।
గ్రామాన్గృహాణి శుభ్రాణి కోటిశోథాదదత్తదా॥ 1-101-60(4523)
భరతాద్భారతీ కీర్తిర్యేనేదం భారతం కులం।'
భరతస్యాన్వయే జాతా దేవకల్పా మహారథాః॥ 1-101-61(4524)
బహవో బ్రహ్మకల్పాశ్చ బభూవుః క్షత్రసత్తమాః।
తేషామపరిమేయాని నామధేయాని సంత్యుత॥ 1-101-62(4525)
తేషాం కులే యథా ముఖ్యాన్కీర్తయిష్యామి భారత।
మహాభాగాందేవకల్పాన్సత్యార్జవపరాయణాన్॥ ॥ 1-101-63(4526)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి ఏకోత్తరశతతమోఽధ్యాయః॥ 101 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-101-9 వితథం విగతస్తథాభావో జనకసాదృశ్యం యత్ర తత్తాదృశం పుత్రజన్మ॥
1-101-23 ఆర్క్షే ఋక్షపుత్రే॥
1-101-24 క్షయైర్నాశహేతుభిః క్షుత్ప్రభృతిభిః॥
1-101-26 అభ్యయాత్తం సంవరణం। ఏనం సంవరణమేవ॥
1-101-35 బలిభృతః కరదాన్॥
1-101-36 సౌరీ సూర్యకన్యా॥
1-101-40 అశ్వవత ఏవావిక్షిదితి సంజ్ఞాంతరం॥ ఏకోత్తరశత్తతమోఽధ్యాయః॥ 101 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.